Column


Over faalkosten in de bouw

The easiest way to make money is to stop losing it

Al sinds 1999 ben ik betrokken bij nieuwbouw van een school in Rijnsburg. De oude school dateerde uit 1890. In 1999 besloten gemeente en schoolbestuur om het oude gebouw te vervangen door nieuwbouw. Ik zal u de verhalen besparen waarom het twintig jaar geduurd heeft voordat we konden starten. Sinds april vorig jaar zijn we eindelijk aan de gang en sindsdien loopt het project als een zonnetje.

Nu de aannemer de laatste maanden meer en meer bezig is met de afwerking, gaat het gebouw voor mij, als bouwkundig leek, steeds meer leven. Dus rijd ik de laatste tijd geregeld even naar de bouwplaats, om het gebouw binnen te stappen en de vorderingen te bewonderen. Toen ik vanmorgen na mijn rondje door de school weer naar buiten stapte, vond ik uitvoerder Jeroen scheldend voor de deur. Eén van de medewerkers van een onderaannemer had pijpen staan doorzagen bovenop een trapleuning, die daardoor natuurlijk beschadigd was. Als opdrachtgever gaan we bij de oplevering natuurlijk geen beschadigde leuning accepteren, dus de hoofdaannemer of de ‘schuldige’ onderaannemer kan in de buidel tasten. Faalkosten, heet dat.

Juist onlangs verscheen er een interessant rapport van ABN Amro. De bank heeft onder bedrijven in de bouwsector een enquête uitgezet over dit onderwerp. Zo’n 150 bedrijven reageerden daar op. Een derde van de deelnemers aan de enquête schatte de faalkosten in zijn/haar bedrijf op minder dan 2%, bij een kwart liggen de kosten tussen 2% en 4% en bij de rest, zo’n 40% van de bedrijven in de sector, liggen de kosten op 5% of hoger. Daar zijn forse bedragen mee gemoeid. En ook al gaat het de sector qua omzet de afgelopen jaren goed, door de oplopende bouwkosten vertaalt zich dat niet één-op-één in een hoger rendement. Dat rendement zou dus geholpen kunnen worden door ervoor te zorgen dat er minder zaken mis lopen.

'Door de oplopende bouwkosten vertaalt zich dat niet één-op-één in een hoger rendement'

Voor uitvoerder Jeroen was het simpel: ‘Ze moeten gewoon nadenken. Iedereen weet dat je niet kunt gaan zagen op een plek waar je alleen maar schade kunt veroorzaken.’ Gezond boerenverstand dus. Hoewel er tijdens de planning en werkvoorbereiding ook winst te behalen is, constateert het onderzoek van ABN Amro dat de meeste faalkosten in de uitvoeringsfase gemaakt worden, door de hoge werkdruk, gebrek aan overdracht en communicatie op de bouwplaats en door onvoldoende kennis van zaken bij degenen die het werk moeten doen.

Als gevolg van de grote golf ZZP-ers in met name de bouwsector wordt er minder met vaste partijen samengewerkt. Dat komt de kwaliteit van het werk niet ten goede. Ook verdere standaardisatie kan bijdragen aan de kwaliteit en beperking van faalkosten. En dat is nodig, want, constateerde de Rabobank in maart in een ander onderzoek: ‘De bouw groeit door, het rendement blijft achter.’

Wim Driebergen